De toestand der dingen

Koningsfeest vandaag. De term is compleet misplaatst. Dat we nog steeds met z’n allen onderdanen van een koning zijn, is hoegenaamd geen aanleiding om te feesten.

Verschillende Amerikanen bekenden een maand geleden schrik te hebben van het idee dat iemand als Sarah Palin (Rep.–AK) one heartbeat away from the presidency zou kunnen zijn. Gelukkig voor hen worden democratische en republikeinse principes in de Verenigde Staten hoog in het vaandel gevoerd. Het volk heeft gesproken, en heeft in meederheid die schrikbarende mogelijkheid afgewend. Bij ons is prins Filip een hartslag van de troon verwijderd. Dat is toch ook geen hoopgevend toekomstperspectief. Maar zelfs een meerderheid van de bevolking kan deze toekomstige fataliteit niet afwenden. Om zijn troonsbestijging tegen te houden, is een Grondwetswijziging nodig (of een republikeinse revolutie).

Niet dat koning Albert II zoveel beter is. Maar eigenlijk doet dat niet eens ter zake. Zelfs als het huidige staatshoofd een goede koning zou zijn, is dat geen geldig argument pro monarchie. Er is geen enkele garantie dat de volgende minder slecht zal zijn. Erfopvolging is de slechtste en minst democratische manier om een functie met dergelijke macht en invloed in te vullen. We kunnen dan nog beter Miss België de rol van staatshoofd toekennen: die is tenminste min of meer verkozen (via televoting onder de finalistes), en de selectie gebeurde op eigen verdiensten (ook al zijn de criteria nogal oppervlakkig). Lintjes knippen, handjes schudden, in de boekskes staan: missen kunnen dat ook, en vaak beter. (En in tegenstelling tot de Kroon, heeft Miss België wel een kroontje.)

Maar ik wil eindigen met een positief geluid. De geheimen van de monarchie komen stelselmatig meer naar buiten. Na een koninklijke audiëntie durven politici al eens de Kroon ontbloten. Als een prins talmt met het teruggeven van geleende meubels, durft de Vlaamse Overheid al eens voorzichtig op haar strepen staan. Federaal volksvertegenwoordiger Jan Jambon (N-VA) becijferde de kost^[1] die de belastingsbetaler voor het koningshuis moet ophoesten: voor 2007 vond hij in verschillende begrotingsposten een kost van 16 737 902 euro,^[2] bovenop de officiële dotaties^[3] van 12 542 000 euro.^[4] Een recent wetsvoorstel^[5] van zijn hand probeert de kost binnen de perken te houden (maar heeft weinig kans op slagen). De boeken^[6] van kolonel-op-rust Noël Vaessen schetsen een beeld van hoe vreemd en wereldvreemd Belgiës bestbetaalde werklozen wel zijn. Zelfs het gespecialiseerde televisieprogramma Royalty, voorheen onder leiding van senator Pol Van Den Driessche (CD&V), laat al eens tussen alle glamoureuze telepropaganda een kritische noot horen. Deze tendens naar meer transparantie is alleen maar toe te juichen. Misschien kan de waarheid ooit eens het aura van de glitter en het sprookje van de koninklijke degelijkheid en deugdelijkheid doorbreken.

Leve de republiek!

Referenties

• ^[1] Jan Jambon, De kosten van het koningshuis: analyse, N-VA, donderdag 27 maart 2008
• ^[2] Jan Jambon, De kosten van het koningshuis: analyse, N-VA, donderdag 27 maart 2008, tabel 2
• ^[3] Wet van dinsdag 16 november 1993 houdende vaststelling van de Civiele Lijst voor de duur van de regering van Koning Albert II, toekenning van een jaarlijkse en levenslange dotatie aan Hare Majesteit Koningin Fabiola en van een jaarlijkse dotatie aan zijne Koninklijke Hoogheid Prins Filip, Belgisch Staatsblad van dinsdag 29 maart 1994, blz. 8 493, inwerkingtreding vrijdag 8 april 1994; Wet van zondag 7 mei 2000 houdende toekenning van een jaarlijkse dotatie aan Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Filip, een jaarlijkse dotatie aan Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Astrid en een jaarlijkse dotatie aan Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Laurent, Belgisch Staatsblad van zaterdag 3 juni 2000, 1e editie, blz. 18 992, inwerkingtreding dinsdag 13 juni 2000; gewijzigd door de wet van dinsdag 13 november 2001, Belgisch Staatsblad van woensdag 5 december 2001, blz. 41 773, inwerkingtreding zaterdag 15 december 2001
• ^[4] Jan Jambon, De kosten van het koningshuis: analyse, N-VA, donderdag 27 maart 2008, tabel 3
• ^[5] Wetsvoorstel van dinsdag 4 november 2008 wat de bezoldiging van de leden van de koninklijke familie betreft, Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers, doc. 52 1536/001
• ^[6] Noël Vaessen, Een Prinselijk Proces, uitgeverij Sea N Publishing, 270 blz.; Noël Vaessen, De Kroon Ontbloot, uitgeverij Sea N Publishing, 239 blz.