Adhemar

De toestand der dingen

Adhemars overpeinzingen, beslommeringen, ideeën, fascinaties, anekdotes, opinies en krabbeltjes

Mars

maandag 4 mei 2009, 21:00 | Vlaanderen in Europa

Gisteren vond de Mars op Brussel plaats, een optocht voor Vlaamse onafhankelijkheid georganiseerd door het KVHV. Ondanks het minder mooie weer, stapten in de betoging toch ruim 1 500 tot 2 000 deelnemers mee, vooral jongeren. Verschillende politici van Vlaams Belang en N-VA waren van de partij. Ook verschillende organisaties zoals Voorpost, NSV! en TAK waren aanwezig. Deze laatste brachten voor de gelegenheid een ludieke spandoek mee: “Stop het Belgische circus”, naar analogie met de PvdA-slogan “Stop het politieke circus”.

Net als Jong N-VA schaar ik mij 100 % achter de platformtekst, die vooral het streven naar Vlaamse zelfbeschikking benadrukt en de positie van Brussel als hoofdstad van Vlaanderen bevestigt. Ik spendeerde dan ook met veel plezier mijn zondagmiddag in de straten van Brussel.

Het heugt mij dan ook dat de manifestatie succesvol, rustig en zonder incidenten verliep, enkele rookbommetjes buiten beschouwing gelaten. Maar niets is perfect, en dus heb ik toch enkele bedenkingen.

Pro vocatie

Langs de Pachecolaan kwamen we een tegenbetoging tegen: een viertal mannen met Belgische vodden had zich opgesteld op langs het parcours, gescheiden door een hoogteverschil en een balustrade (en een zestal agenten). Het viertal had wapperende driekleuren bij, het symbool bij uitstek van die falende staat van onder wiens juk Vlaanderen zich probeert te verlossen. Maar in tegenstelling tot de Belgische Staat die ze met hun vlagvertoon verdedigen, heeft het viertal niemand kwaad gedaan. We kunnen hen geen onbehoorlijk gedrag verwijten, evenmin aanzet tot haat of geweld; enkel een dwalende overtuiging.

De organisatoren spreken in de pers van een “provocatie”.[1] Ochottekes. Dat het onrecht dat fundamenteel ingebakken zit in de Belgische constructie men een psychosomatische afkeer van zwart-geel-rode verticale banden opgeleverd heeft, valt ergens nog te begrijpen. Maar dat men de aanwezigheid van dergelijk stuk textiel als “provocatie” percipieert… komaan zeg!

Zelf ben ik vooral geïnteresseerd wat het viertal te zeggen heeft. Ik ben al zo lang op zoek naar een geldig en goed argument waarom het ook maar enigszins voordelig zou zijn België te behouden…

Rattatouille

Ik moet toegeven meer respect op te brengen voor het viertal ideologische tegenstanders dan voor enkele van de Vlaams-nationalistische medestanders. Onder de betogers konden enkelen het namelijk niet nalaten ook de eeuwenoude slagzin “Franse ratten, rol uw matten!” te scanderen. Dat gebeurt niet voor het eerst, maar het blijft ongepast. Dat we voor ’t Belgiekske nikske overhebben, is volstrekt normaal. Maar Vlaamse vrienden, dit “Waalse ratten”-geroep, moet dit nu echt?

Fransche ratten, rold uw’ matten” is de openingsregel van een 19e-eeuws spotliedje dat de aftocht van de Franse bezettingstroepen viert na de nederlaag van Napoleon in de Volkerenslacht van Leipzig in 1813.[2] Matthias Storme merkt op dat de tekst nog vrij mild is, zeker in vergelijking met bijvoorbeeld la Marseilleise (uit 1792) waarin de tegenstanders van de Fransen “onzuiver bloed” verweten worden.[3]

Maar als gescandeerde slogan, klinkt de kreet mijns inziens ongemeen hard. Nodeloos hard. Bovendien is ze niet eens treffend.

Ten eerste. — “Z’n matten rollen” betekent vertrekken, verlaten. Precies welke Franstaligen worden gevraagd precies welk gebied verlaten? Ten tijde van Leuven Vlaams werd de slogan in kwestie ook vaak gebruikt, en dat betreur ik (hoewel ik er toen niet bij was), maar toen was op z’n minst het antwoord duidelijk.

Gaat het om de Franstaligen in de Vlaamse Rand rond Brussel? Dan is de slogan ongepast. Ik wil de Franstalige mede-Vlamingen best verwelkomen in de Vlaamse Rand. Wel verwacht ik dat die Franstaligen het Vlaams karakter van de regio waarin ze komen wonen, respecteren. In privé-kring spreekt iedereen wat hij of zij wil, of dat nu Nederlands, Frans, Arabisch, Swahili of Klingon is. Maar in hun contacten met de overheid en de Vlaamse lokale bevolking verwacht ik van alle nieuwe Vlamingen dat ze het Nederlands hanteren. Zolang een deel dat pertinent weigert, zie ik er geen graten in dat de overheid in sommige gevallen (zoals bij de huur van sociale woningen) hen verplicht hun bereidheid om Nederlands te leren, aan te tonen.[4]

Gaat het om de Franstaligen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest? Dan is de slogan nog ongepaster. Als we respect verwachten voor het ééntalig karakter van het Nederlandse taalgebied, dan moeten we zelf respect tonen voor het tweetalig karakter van Brussel. Natuurlijk mogen, moeten we aandacht vragen voor de situatie van de Vlamingen en het Nederlands in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Vanzelfsprekend mogen we het Nederlands in Brussel promoten. Het is evident dat de taalwet nageleefd hoort te worden. Maar de Franstaligen wegjagen? Nee, daar doe ik niet aan mee.

Gaat het om de geschiedkundige en folkloristische traditie van de slogan? Dan wordt het dringend tijd dat we beseffen dat niet alle tradities het waard zijn om in ere gehouden te worden. Door te veel te willen bewaren, riskeren we het waardevolle uit het verleden het eerst te verliezen.

Ten tweede. — De Walen zijn onze vijand niet.

Wallonië is voor Vlaanderen een buurland en een belangrijke handelspartner. Het wordt tijd dat de Vlaamse Beweging duidelijk maakt dat haar strijd tegen het belgicisme en het immobilisme dat die verroeste Belgische staatsstructuur met zich meebrengt, geen strijd is tegen “de Walen”. Het wordt tijd dat de volledige Vlaamse Beweging dat ook zelf beseft.

Het klopt dat het belgicisme nog sterk leeft in Wallonië, maar ook in Vlaanderen is die achterhaalde doctrine nog niet uitgestorven. Het klopt dat in Wallonië een grote verlatingsangst heerst — de vrees dat het wel eens serieus zou kunnen mislopen als ze hun toekomst in handen leggen van hun eigen politieke klasse. Opmerkelijk toch dat ze dan toch steeds weer voor dezelfde politici stemmen, die steeds weer dezelfde ideeën in steeds weer dezelfde structuren proberen te verwezenlijken, en telkens weer steigeren van verontwaardiging als de Vlamingen een andere richting uit willen.

Dat alles legitimeert echter niet de Walen (en de Franstalige Brusselaars) als vijand te behandelen. Of om Franstaligen met ongedierte te vergelijken. Als we Vlaamse onafhankelijkheid wensen, en Wallonië haar onafhankelijkheid gunnen, zullen we onze toekomstige buurstaat met respect moeten behandelen. Dat wil niet zeggen dat we al onze legitieme eisen op eenvoudig verzoek moeten laten vallen, maar ophouden met beledigende taal moet toch mogelijk zijn.

Ten derde. — Dergelijk geroep flatteert de onafhankelijkheidsbeweging niet.

De platformtekst van het KVHV stelt duidelijk dat de mars open staat voor “alle Vlamingen, ongeacht hun politieke, religieuze, filosofische of andere onderscheiden”. Dit filmpje van zoom.in op de website van De Standaard focust op de aanwezigheid van (extreem-)rechts.[5] Rattengeroep draagt daar toe bij — het was dan ook prominent te horen in het openingsshot.

Persoonlijk stoort het etiket “rechts” mij niet echt — over sommige thema’s stroken mijn overtuigingen meer met die van rechtse dan die van linkse denkers. Maar terecht beklemtoont de Gravensteengroep al een tijdje dat “Vlaamsgezind” niet automatisch “rechts” betekent, en dat ook aan de linkerkant van het politieke spectrum mensen tot de weloverwogen conclusie komen dat het Belgisch straatje doodloopt.[6] Er liepen gisteren ook mensen mee van SLP en Meervoud. Volgens de platformtekst waren ook zij welkom gisteren; verknoei het dan ook voor hen niet.

Trouwens, ook aan de rechterkant hoor ik wel eens dat omwille van die éne slogan men weg blijft van manifestaties van de Vlaamse Beweging.[7]

Ten vierde. — Het is té gemakkelijk om als Franstalige sympathie te winnen tegen deze “Vlaamse haat”.

Ik moet toegeven dat ook ik één antwoord best wel sympathiek vind: de blog Waalse ratten, où les rats sont devenus les stars. Zelfs Rattus kan als geuzennaam dienen.

Ten vijfde. — Men weet nooit dat ratten of rattenliefhebbers zich beledigd voelen…

Wasbeurt

Mijn puntjes van kritiek doen niets af aan de waarde en de noodzaak van de boodschap die gisteren door de hele groep uitgedragen werd: “Vlaanderen vrij!”

Wie de Vlaamse onafhankelijkheidsgedachte zou verwerpen omwille van een ongelukkig gekozen leuze, smijt het kind met het badwater weg. Het streven naar goed en efficiënt bestuur, naar wetgeving aangestemd op de specificiteit van de natie en naar democratische besluitvorming is te kostbaar. Met dit stukje wens ik enkel het badwater te verversen met helder water.

Voor alle duidelijkheid: ik pleit niet voor een schisma in de Vlaamse Beweging.[8] Het zou iedereen enorm vooruit helpen als alle Vlaamsgezinden aan één zeel zouden trekken. De aanwezigheid van Vlaams Belangers stoort mij niet. Ik ben intellectueel in staat met mensen op één punt eens te zijn, samen te betogen, en tegelijkertijd afkerig te staan tegenover een aantal van hun andere ideeën.

Maar als we het echt niet kunnen laten om Walen voor ratten te blijven uitmaken, moet ik Erik Defoort (VVB) dan toch gelijk geven: er bevinden zich griezels in ons midden.[9]

Referenties

Reacties

Reactie van M
Datum: maandag 4 mei 2009, 23:42

Zeer interessante. Leuk om te zien hoe ook jij worstelt met de onverdraagzaamheid van de oogkleppenmentaliteit eigen aan sommige delen van de Vlaamse beweging.

Jij beperkt evenwel de invloed tot die ‘ongelukkig gekozen slogan’. Ik trek dat verder open en durf stellen dat de Vlaamse beweging deels gefundeerd is op “onverdraagzaamheid”. Geen geld meer naar de armere delen van België, …

Reactie van Peter Dedecker
Datum: maandag 4 mei 2009, 23:48

Staande ovatie!

Ik ben het dan ook ontzettend eens met je. Die “griezels”, met hun achterhaalde slogans, en sommige randgevallen die dan steevast de journaals halen, zijn voor mij de reden om niet naar dergelijke events af te zakken. Ik ben voor een Vlaamse staat of een verregaande staatshervorming in de eerste plaats uit rationele overwegingen (bestuursmatig) en verwerp elke dergelijke vorm van “Rattatouille”. Ik kom er dan liever niet samen mee in beeld.

Reactie van Adhemar
Datum: maandag 4 mei 2009, 23:59

M,

Naast deze ene ongelukkig gekozen slogan durft een deel van de Vlaamse Beweging inderdaad ook wel op andere manieren uiting geven aan onverdraagzaamheid.

Maar ik ben het fundamenteel oneens met u als u in het in vraag stellen van de geldstromen automatisch een fundament van onverdraagzaamheid (en/of egoïsme) ziet. Ongeacht hoe frequent het pro-België kamp haar solidariteitsdiscours herhaalt, ik blijf nog steeds met deze vraag zitten.

Schrijf een reactie

mei 2009
m D w d v Z Z
« apr   jun »
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Zoeken

Copyleft en copyright, Stijn “Adhemar” Vandamme, 2009. Sommige rechten voorbehouden.

Creative Commons Naamsvermelding Gelijk Delen Tenzij uitdrukkelijk anders vermeld, valt alle originele tekst, de opmaak, en alle andere content van gelijk welke vorm dat door Stijn “Adhemar” Vandamme gemaakt en op deze De toestand der dingen blog gepubliceerd is, onder de Creative Commons Naamsvermelding–Gelijk Delen versie 2.0 België licentie. Rechten op de afbeelding van de stripfiguur Adhemar rusten echter bij tekenaar Marc Sleen en Standaard uitgeverij. Reacties en trackbacks geplaatst via het blogsysteem blijven intellectuele eigendom — wat een lelijke, misleidende term, trouwens — van de verantwoordelijke reageerder. Door de reactie of trackback te plaatsen, geeft zo ’n reageerder Stijn “Adhemar” Vandamme echter wel eeuwigdurende toelating de reactie te publiceren. Zo gaat dat, nietwaar. Deze webpagina bestaat uit geldige xhtml 1.0 strikt; het uiterlijk heeft stijl met geldige css. De site is in overeenstemming met “No www”, klasse b. uris worden met opzet helder en extensieloos gehouden. De site is best te bekijken met uw ogen, en een browser naar keuze. Deze blog wordt bekrachtigd door WordPress, dat is een prachtig stukje software dat onder de gnu General Public License versie 2 vrijgegeven wordt. De vertaling gebeurde door WordPress Themes.