Adhemar

De toestand der dingen

Adhemars overpeinzingen, beslommeringen, ideeën, fascinaties, anekdotes, opinies en krabbeltjes

Torenhoogtevrees

maandag 30 november 2009, 22:00 | Burgerrechten

Moeilijk te geloven in deze moderne tijden van wetgevingsdrift en regulitis, maar ooit, lang geleden, was er een tijd waarin de eigenaar van een stuk grond daarmee kon doen wat hij of zij maar wilde. Het rechtsprincipe “cujus est solum, ejus est usque ad cœlum et ad inferos” gaf die eigenaar theoretisch het gebruiksrecht van alle ruimte boven zijn grond (tot in de hemel) en onder zijn grond (tot de diepste dieptes, het middelpunt van deze planeet). Dat rechtsprincipe sneuvelde echter pijlsnel met de opkomst van de luchtvaart; het had geen plaats in de moderne wereld. Dat voor een vlucht toelating gevraagd moet worden aan iedere eigenaar van ieder stukje grond waarover gevlogen werd? “Common sense revolts at the idea” oordeelde rechter William Douglas,[3] en de wereld volgde.

In deze moderne tijden is het landeigendom verder nog veel fundamenteler ingeperkt: tegenwoordig bestaan er allerhande regelgevingen ruimtelijke ordening, bouwvoorschriften, aparte zones met verschillende planologische bestemmingen, … De wetgever heeft zich het recht toegeëigend mee te bepalen wat je wel of niet mag bouwen op je eigen grond. Een tuinhuisje in de tuin, of een zwembad? Een stuk grond nalaten aan een congregatie van slotzusters om er een klooster te laten bouwen?[1] Eerst even controleren of het wel mag!

Begrijp me niet verkeerd: een ruimtelijkeordeningsbeleid is niet noodzakelijk verkeerd. Integendeel, het uitblijven van dergelijke regelgeving tot de jaren 1960[6] leidde tot een situatie van ruimtelijke wanorde die zich tot op vandaag laat voelen. Lintbebouwing is daar slechts één symptoom van. Zeker in een dichtbevolkt land als Vlaanderen is een centrale visie op landschapsarchitectuur en stedenbouw geen overbodige luxe.

En laten we eerlijk zijn: het feit dat een stuk grond in woongebied ligt, is niet alleen een beperking van wat de eigenaar met die grond mag doen — hij mag er niet zomaar een fabriek op bouwen — maar tevens ook een garantie en rechtszekerheid: de buren en de eigenaars uit de omgeving mogen dat evenmin. Hetzelfde geldt voor architecturale voorschriften die ertoe moeten lijden dat de eenheid van stijl bewaard blijft. (Helemaal absoluut is zo ’n garantie echter niet: als er voldoende politieke wil is voor een alternatief project, raken ruimtelijk structuurplan en bestemmingsplan aangepast. Desnoods moet er een heel dorp weg.[2])

Maar mijn punt blijft: tegenwoordig heeft een grondeigenaar niet de vrijheid en het alleenrecht om te bepalen hoe zijn grond gebruikt wordt; de overheid moeit zich. En in een democratie vertegenwoordigt de overheid het volk.

Minaretten

De vanzelfsprekendheid van die inmenging maakt het mogelijk dat een volk zich uitspreekt tegen de bouw van nieuwe minaretten. Aldus maakten de Zwitsers gisteren van hun directe democratie gebruik om precies dat verbod in te voeren. Het verbod werd gesteund door 57,5 % van zij die hun stem uitbrachten, de opkomst bedroeg 53,4 %. In 22 van de 26 kantons steunde de meerderheid het verbod.[7] Tja, als een overheid, in naam van het volk, een gebied mag uitroepen tot tuinhuisvrije zone (met uitzondering voor de koterij die er al stond), waarom zou een volk haar land dan niet mogen uitroepen tot minaretvrije zone (met uitzondering van de vier die er al staan)?

Zelf ben ik uitgesproken tegenstander van het minarettenverbod. Zo ’n torentje op een moskee stoort mij evenmin als een kerk met een kerktoren, of een commerciële wolkenkrabber. Ik kan begrijpen dat geval per geval rekening gehouden wordt met hoeveel zonlicht de buren ontnomen wordt, en mogelijke landschapsverstoring. Maar een goede reden om minaretten overal te lande te verbieden, terwijl andere torens wel nog kunnen, kan ik absoluut niet bedenken. Het lawaai dat vanuit een minaret de omgeving in gestuurd wordt, moet wat mij betreft wel aan banden worden gelegd, maar opnieuw: dat geldt voor een beiaard van een kerktoren (of van een belfort) evenzeer.

Filip Dewinter (Vlaams Belang) stelde vandaag voor om ook in Vlaanderen een minarettenverbod in te voeren, maar gelukkig vindt hij geen steun bij andere partijen.[8]

Maar om nu te zeggen dat Zwitserland sinds gisteren geen democratie meer is,[9] kom nou! Moslims mogen er nog steeds hun godsdienst beleven, en moskeeën bouwen om er hun geloof in te belijden. Zonder torentjes, weliswaar.

Surrogaat

De tegenstanders van het minarettenverbod hebben gelijk als ze stellen dat de Zwitsers mogelijk andere dan alleen architecturale en stedenbouwkundige overwegingen lieten meespeelden in hun beslissing. Dat lijkt mij zelfs heel waarschijnlijk.

Het gaat om meer dan “een gebrek aan moed, een verschrikkelijk en bekrompen gebrek aan vertrouwen in hun nieuwe islamitische burgers”.[10] De islam boezemt schrik in. Het valt niet te ontkennen, sommige moslims hebben heel wat op hun verlanglijstje staan. Het is verkeerd al deze verzoeken in de mond van iedere moslim te leggen — de gemiddelde moslim (man en vrouw) wil in deze moeilijke economische tijden vooral zijn job niet verliezen en denkt aan de facturen die hij maandelijks moet betalen.[11] Maar anderzijds valt het continu op hoe oorverdovend stil de kritiek vanuit de “gematigde” moslimgemeenschap op (de eisen van) de “radicale” geloofsgenoten wel is en blijft.

Wat ons dan wel ter ore komt? De meisjes horen afzonderlijk turnles te krijgen, zonder jongens erbij. Op school hoort er een aparte bidplaats te zijn, met tapijt. Of eigenlijk twee: één voor de moslimjongens en ééntje voor de moslimmeisjes. De moslimvrouwen horen op eigen uren over het zwembad en de sporthal te kunnen beschikken, mannen niet toegelaten. Het vlees in de kantine hoort steeds halal te zijn. De dieren mogen voor het slachten dan ook niet verdoofd worden. Varkensvlees op school is uit den boze. Tijdens de ramadan mogen de verwachtingen minder veeleisend zijn: men moet begrijpen, het lichaam is die maand wat zwakker. Als de school op uitstap gaat, horen oudere broers te moslimmeisjes te kunnen chaperonneren. Spijbelen op moslimfeestdagen hoort door de vingers te worden gezien. Evolutietheorie en seksuele opvoeding mogen niet gegeven worden; en de idee dat er niets verkeerd zou zijn met homoseksualiteit, niet verkondigd. Afbeeldingen en cartoons van de Profeet moeten worden gecensureerd, kritiek op de islam verboden. De moslimmeisjes horen eigenlijk altijd apart les te krijgen, zonder jongens erbij. En gelieve geen vragen te stellen als een moslimdochter na een vakantie in het thuisland niet terugkeert: ze is uitgehuwelijkt, maar daar heeft niemand buiten de familie zaken mee.

Wat volgens mij vooral angst aanjaagt, is de mate en de snelheid waarmee een deel van deze eisen ingewilligd worden. Dat roept bedenkingen op. Onder het aloverheersend regime van politieke correctheid, is het echter onkies de nieuwe “terms and conditions” van de multiculturele samenleving in vraag te stellen.

Het wordt tijd dat we als samenleving duidelijk stellen: tot hier en niet verder. Een dochter tegen haar wil uithuwelijken, tolereren we niet. De evolutietheorie moet op school onderwezen worden en ook seksuele opvoeding behoort tot de eindtermen. De gelijkheid tussen man en vrouw is een fundamentele basiswaarde. Aan de vrijheid van meningsuiting raken we niet. En verdoving gebruiken bij slachting, is toch het minimum dat we kunnen doen in het kader van dierenwelzijn.

Zolang de overheid de indruk geeft hierin te kort te schieten, zullen surrogaatmaatregelen aan populariteit winnen. Naast het minarettenverbod denk ik bijvoorbeeld aan het voorstel voor een algemeen hoofddoekenverbod[12] (dus niet alleen op school en achter de loketten van de neutrale overheid). Met dergelijke surrogaatmaatregelen worden geen maatschappelijke problemen aangepakt, maar dat deert niet: op z’n minst geeft men een duidelijk teken van “Dimmen, hé!” tegen de moslims. Als tegenreactie tegen de overdreven dhimmitude van de overheid, kan zoiets misschien deugd doen. Maar vooruit geraken we er niet mee.

Stop dus de symbolische onzin rond minaretten, en zeg waar het op aankomt.

Het instrumentarium ruimtelijke ordening, met haar helse bureaucratische procedures rond bouwaanvragen, kan stukken efficiënter. Het islamdebat eveneens.

Voetnoten

  • [1] Een deel van het Koninklijk Domein in Opgrimbie werd door koning Boudewijn I in zijn laatste wilsbeschikking nagelaten aan de Monialen van de Monastieke Familie van Betlehem, Maria Ten-Hemel-Opgenomen en de Heilige Bruno. Op maandag 1 februari 1999 vernietigt de Raad van State de bouwvergunning;[4] op dinsdag 31 maart 2009 werd de vernietiging bevestigd.[5]
  • [2] Het geplande Saeftinghedok bedreigt het dorp Doel. Voor de uitbreiding van de Antwerpse haven werden eerder al op de rechter-Scheldeoever de dorpen Oosterweel, Oorderen, Wilmarsdonk en Lillo van de kaart geveegd. Het gebied waar Oorderen stond, werd voor een prikje ter beschikking gesteld aan General Motors, en is vandaag (nog) de fabriek Opel Antwerpen.

Referenties

Schrijf een reactie

november 2009
m D w d v Z Z
« okt   dec »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  

Zoeken

Copyleft en copyright, Stijn “Adhemar” Vandamme, 2009. Sommige rechten voorbehouden.

Creative Commons Naamsvermelding Gelijk Delen Tenzij uitdrukkelijk anders vermeld, valt alle originele tekst, de opmaak, en alle andere content van gelijk welke vorm dat door Stijn “Adhemar” Vandamme gemaakt en op deze De toestand der dingen blog gepubliceerd is, onder de Creative Commons Naamsvermelding–Gelijk Delen versie 2.0 België licentie. Rechten op de afbeelding van de stripfiguur Adhemar rusten echter bij tekenaar Marc Sleen en Standaard uitgeverij. Reacties en trackbacks geplaatst via het blogsysteem blijven intellectuele eigendom — wat een lelijke, misleidende term, trouwens — van de verantwoordelijke reageerder. Door de reactie of trackback te plaatsen, geeft zo ’n reageerder Stijn “Adhemar” Vandamme echter wel eeuwigdurende toelating de reactie te publiceren. Zo gaat dat, nietwaar. Deze webpagina bestaat uit geldige xhtml 1.0 strikt; het uiterlijk heeft stijl met geldige css. De site is in overeenstemming met “No www”, klasse b. uris worden met opzet helder en extensieloos gehouden. De site is best te bekijken met uw ogen, en een browser naar keuze. Deze blog wordt bekrachtigd door WordPress, dat is een prachtig stukje software dat onder de gnu General Public License versie 2 vrijgegeven wordt. De vertaling gebeurde door WordPress Themes.