Gedachterstand

Misschien is het jou ook al overkomen. Één of andere vereniging organiseert een lezing, een debat, een kwis, … Je wenst de activiteit bij te wonen, ze stond al lang in je agenda gepland. Het feestje vindt plaats een achterzaaltje van een café, niet onmiddellijk in de buurt. Je vertrekt op tijd; je kent de weg niet helemaal, en je weet niet hoe lang je er zult over doen. Je houdt er rekening mee dat de trein vertraging kan hebben; of als je met de wagen gaat: dat je in de file kan staan, dat er misschien een wegomlegging is, en dat je misschien enige tijd nodig zult hebben om een parkeerplaats te vinden. De verkeersgoden zijn je echter goed gezind: je komt mooi op tijd aan, een halfuurtje te vroeg zelfs. De leden van de organiserende vereniging zijn nog stoelen aan het plaatsen. Net na de soundcheck van de micro’s weerklinkt een heel ander geluid: je maag rammelt en knort. Je beseft dat je nog niet avondgegeten hebt; je hebt wel wat honger.

In die en andere omstandigheden ben je de waard maar wat dankbaar dat het café ook enkele snacks serveert: een spaghetti’tje, een croque monsieur, een croissant, of gewoon een boterham met smout en hesp. Correctie: je was hem daarvoor dankbaar. Niet langer: “No koffiekoeken for you” dit jaar.

Sinds het begin van dit nieuwe jaar is een rookverbod in werking getreden voor alle openbare ruimtes, behalve voor drankgelegenheden “waar geen andere levensmiddelen [dan dranken] worden aangeboden voor consumptie ter plaatse dan voorverpakte levensmiddelen die zonder enige bijkomende maatregel gedurende minstens drie maanden houdbaar blijven”.^[2]

Ik ben groot voorstander van een rookverbod. Niet zozeer omdat de roker door te roken z’n eigen gezondheid schaadt, maar vooral omdat het roken ook de gezondheid van de niet-rokende omstaanders in dezelfde ruimte schaadt. Zowel die van klanten als die van het horecapersoneel. En iedereen heeft recht op een gezonde werkplaats. En voor wie echt z’n gezondheid geweld wil aandoen, laat de huidige regeling de mogelijkheid open voor een afzonderlijke rookruimte.

Maar iedereen gelijk voor de wet: ik heb eigenlijk liever geen caférookverbod dan een halfslachtig rookverbod. Wel op café, maar niet in eetcafés (sinds kort) of in jeugdhuizen (al enkele jaren^[3]), dat houdt toch geen steek? Zelfs de senatoren beseffen dat het rookverbod met uitzondering voor cafés-die-geen-eetcafés-zijn een halfslachtig onding is. Na evocatie wijzigde de Senaat het wetsvoorstel door die uitzondering maar tot eind volgend jaar te tolereren.^[4] De Kamer veegde die verbetering echter van tafel; de Senaat legde zich er dan maar bij neer.^[5]

De Standaard bericht vandaag over de voorspelbare gevolgen:^[6] cafébazen vegen hun menubord schoon. Verse broodjes zijn op café niet meer te krijgen. Droge worstjes worden niet meer verkocht als ze niet individueel voorverpakt zijn. Café-eigenaar Frans Terpstra van Het Zeezicht klaagt terecht en gevat: “Vers eten mag niet langer, maar voeding uit blik of vacuüm getrokken wel. In naam van de volksgezondheid mogen wij dus alleen nog brol verkopen.”

Arjen Nelis, patron van café Witzli Poetzli, vertelt dat een CD&V-politicus verbaasd reageerde toen hij geen broodje met kaas meer kon bestellen. Zolang de politici (CD&V’ers voorop^[1]) deze uitzondering toelaten, zullen ze met de (ongewenste) gevolgen moeten leren leven.

Jammer genoeg zij niet alleen. Het wanbeleid van politici treft iedereen.

Volgens Frans Terpstra’s fijnzinnige interpretatie is er wel een gerechtje dat door het achterpoortje geraakt: soep. “Soep mag wel als ik er geen lepel bijgeef, want dan is het een drankje.” Ik hoop voor hem en voor mij en voor iedereen die wel eens een (gezond) tussendoortje eet op café, dat deze interpretatie het haalt. Of alvast toch tot die dag dat ooit een écht volwaardig rookverbod eindelijk in werking treedt.

Voetnoot

• ^[1] Begin 2008, in volle karteltijd, werd een écht volwaardig rookverbod voorgesteld door Sarah Smeyers (N-VA) en Nathalie Muylle (CD&V) in de Kamer^[7], daarbovenop deden Dirk Claes (CD&V) en Louis Ide (N-VA) hetzelfde voorstel in de Senaat^[8]. Dat het rookverbod voor cafés er toch niet gekomen is, heeft veel te maken met de wispelturige houding van CD&V in dit dossier.

Referenties

• ^[2] Halfslachtige wet van dinsdag 22 december 2009 betreffende een algemene regeling voor rookvrije gesloten plaatsen toegankelijk voor het publiek en ter bescherming van werknemers tegen tabaksrook, Belgisch Staatsblad van dinsdag 29 december 2009, blz. 82 139–82 143, bijgewerkt door het erratum van maandag 4 januari 2010 (voor de afkondiging in het Nederlands), inwerkingtreding vrijdag 1 januari 2010, artikel 2, definitie 9
• ^[3] Formaat, FAQ Rookverbod Jeugdhuizen, 2008
• ^[4] Wetsontwerp betreffende een algemene regeling voor rookvrije gesloten plaatsen toegankelijk voor het publiek en ter bescherming van werknemers tegen tabaksrook, tekst geamendeerd door de Senaat en teruggezonden naar de Kamer van Volksvertegenwoordigers, Belgische Senaat, wetgevingsstuk nr. 4-1392/5 en /7
• ^[5] Louis Ide (N-VA), Het rookverbod: Senaat buigt voor de Kamer, persbericht van zondag 20 december 2009
• ^[6] Jochen Vandenbergh, “Het is kiezen tussen de pest en de cholera”, De Standaard, maandag 4 januari 2010, blz. 6
• ^[7] Wetsvoorstel van maandag 4 februari 2008 betreffende een algemeen rookverbod in gesloten plaatsen toegankelijk voor het publiek en ter bescherming van werknemers tegen tabaksrook, Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers, doc. 52 0780/001
• ^[8] Wetsvoorstel van donderdag 28 februari 2008 betreffende een algemeen rookverbod in gesloten plaatsen toegankelijk voor het publiek en ter bescherming van werknemers tegen tabaksrook, Belgische Senaat, wetgevingsstuk nr. 4-601/1