Adhemar

De toestand der dingen

Adhemars overpeinzingen, beslommeringen, ideeën, fascinaties, anekdotes, opinies en krabbeltjes

Economie: bier en pizza

donderdag 1 april 2010, 23:55 | Economie

Economie. Dat’s met cijfertjes en zo. Oei, dat klinkt zo moeilijk! Toch zijn heel wat van belangrijkste economische inzichten eigenlijk heel eenvoudig. Vaak zijn ze met eenvoudige verhaaltjes illustreerbaar. “I, Pencil” en “The Broken Window” zijn befaamde pareltjes. Verder publiceerde Geert Noels vorige maand de parabel van de gelukkige bierdrinkers. Gisterenavond op café was het mijn beurt. Ik probeerde het begrip “comparatief voordeel” te illustreren.

Ergens, hier ver vandaan, wonen Lomme en Lotte op een afgelegen eiland, populatie: 2 personen. Ze overleven er op een dagelijkse pizza en wat bier; alle ingrediënten en benodigdheden daartoe zijn op het eiland te vinden. Maar nu moet je ook niet denken dat pizza en bier er voor het rapen liggen: er moet wel degelijk voor gewerkt worden. Voor niets gaat de zon op.

Onder de brandende zon werkt Lomme aan een gezapig tempo. Het kost hem 6 uur om een pizza te maken. En een pintje produceren kost hem 3 uur tijd. Het vrouwtje heeft daarentegen geen gebrek aan energie. Lotte heeft slechts 4 uur nodig om een pizza te bereiden. Bier produceren lukt haar nog vlugger: voor 1 biertje is ze na een uurtje al klaar.

Zowel Lomme als Lotte werken twaalf uur per dag. Na zo’n lange werkdag spenderen ze de rest van de tijd samen: ze consumeren de vruchten van hun arbeid, ze slapen, ze zwemmen, ze paren.

In het begin, toen Lomme en Lotte op het eiland net op het eiland aangespoeld waren, werkten ze elk voor zichzelf. Dagelijks hield Lomme zich bezig om in twaalf uur tijd voor zichzelf 1 pizza en 2 biertjes te maken. In diezelfde tijd maakte Lotte voor haarzelf 1 pizza en 8 pintjes.

Maar al gauw ontdekten ze het wonder van handel. Ook al is Lotte duidelijk de efficiëntste in beide taken, zowel in bier maken als in pizza maken; toch bleek het mogelijk om hun beide posities met handel te verbeteren. Lotte en Lomme werken nog steeds twaalf uur per dag. Maar heden houdt Lomme zich enkel nog bezig met pizza maken, en Lomme enkel nog met het brouwproces. Iedere dag ruilen ze vrijwillig een pizza voor 3 pintjes. Zo kan Lomme, na een lange werkdag, genieten van 1 pizza en 3 biertjes; en Lotte kan dagelijks een pizza en 9 pintjes naar binnen spelen. Beiden hebben ze 1 biertje meer als voorheen; en toch werken geen van beiden een minuut langer dan vroeger. Het schoolvoorbeeld van een win-win-situatie.

Natuurlijk is het zo dat door deze specialisatie, hun werk repetitiever is geworden. Er is minder afwisseling. Maar dat is ook niet alleen een nadeel: wanneer mensen zich specialiseren en over hun eigen taak nadenken, worden er vaak ook meer mogelijkheden tot efficiëntieverbetering ontdekt. Zo doen ze er na verloop van tijd misschien minder lang over om 2 pizza’s, respectievelijk 12 pintjes, te vervaardigen. Zo is er misschien meer tijd voor hun seksleven.

Hoe komt het toch dat het optimalisatie mogelijk was door Lomme zich in pizza’s te laten specialiseren? Alleszins niet omdat hij daar beter in was dan ’t wijfje: als ware keukenprinses doet Lotte er 2 uur minder lang over om een heerlijke pizza te bereiden. Wel omdat Lomme relatief — comparatief — tegenover ander werk beter in pizza is. Hij kan een pizza maken in dezelfde tijd als hij 2 pintjes kan maken, daar waar Lotte de tijd om 4 pintjes te maken nodig heeft om een pizza te bereiden. In absolute termen is Lomme dan wel slechter (trager) dan Lotte in pizza maken; in comparatieve termen is hij twee keer beter. Bij bier is dat niet het geval: daar is Lotte sterker in, zowel in absolute tijd (3 keer sneller dan Lomme: 1 uur tegenover Lommes 3 uur per pint), als in comparatieve tijd (twee keer beter dan Lomme: een kwart van de tijd om een pizza te maken tegenover Lommes helft van de tijd die hij nodig heeft voor één pizza te maken).

Op dit punt dronken we onze pint leeg, en merkten we dat we een hongertje hadden gekregen.

Tijdslijn

Schrijf een reactie

april 2010
m D w d v Z Z
« mrt   mei »
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  

Zoeken

Copyleft en copyright, Stijn “Adhemar” Vandamme, 2010. Sommige rechten voorbehouden.

Creative Commons Naamsvermelding Gelijk Delen Tenzij uitdrukkelijk anders vermeld, valt alle originele tekst, de opmaak, en alle andere content van gelijk welke vorm dat door Stijn “Adhemar” Vandamme gemaakt en op deze De toestand der dingen blog gepubliceerd is, onder de Creative Commons Naamsvermelding–Gelijk Delen versie 2.0 België licentie. Rechten op de afbeelding van de stripfiguur Adhemar rusten echter bij tekenaar Marc Sleen en Standaard uitgeverij. Reacties en trackbacks geplaatst via het blogsysteem blijven intellectuele eigendom — wat een lelijke, misleidende term, trouwens — van de verantwoordelijke reageerder. Door de reactie of trackback te plaatsen, geeft zo ’n reageerder Stijn “Adhemar” Vandamme echter wel eeuwigdurende toelating de reactie te publiceren. Zo gaat dat, nietwaar. Deze webpagina bestaat uit geldige xhtml 1.0 strikt; het uiterlijk heeft stijl met geldige css. De site is in overeenstemming met “No www”, klasse b. uris worden met opzet helder en extensieloos gehouden. De site is best te bekijken met uw ogen, en een browser naar keuze. Deze blog wordt bekrachtigd door WordPress, dat is een prachtig stukje software dat onder de gnu General Public License versie 2 vrijgegeven wordt. De vertaling gebeurde door WordPress Themes.