Adhemar

De toestand der dingen

Adhemars overpeinzingen, beslommeringen, ideeën, fascinaties, anekdotes, opinies en krabbeltjes

De aanrekening voortaan via e-mail

zaterdag 31 juli 2010, 23:55 | Economie

Kleine ergernissen in het leven, soms past het die heimelijk te koesteren. Het kan best deugd doen je eens lekker opwinden om iets onbenulligs. Douglas Adams had decennia geleden de grootste moeite om de administratie van z’n bank ervan te overtuigen dat hij naar Londen verhuisd was — uiteindelijk heeft de bank hem een brief gestuurd met verontschuldigingen voor het ongemak, en die brief vervolgens naar Douglas Adams’ oud adres gestuurd. Zijn frustratie in deze zaak manifesteerde zich als inspiratie voor het geniale computerspel Bureaucracy.

Luc Janssens schrijft in De Wereldmorgen ook een ergernis van zich af[1] (zij het met minder geniale gevolgen). Hij heeft het blijkbaar niet zo voor elektronisch opgestuurde aanrekeningen. En eens in zijn pen gekropen, moet ook het geld uit de muur halen eraan geloven. De houders van een spaarboekje zouden daar “minder tevreden” mee zijn: bijna zo ontevreden als met het fenomeen cola-automaten. Alsof het een groot ongemak voor de klanten dat ze nu ook buiten de kantooruren aan hun geld kunnen, en ook ’s nachts hun dorst kunnen lessen.

Ziet u, Luc Janssens klasseert al zijn facturen. Dat dit een onnodige administratieve inspanning vergt in vergelijking met e-mails (die kan je met een zoekopdracht gemakkelijk terugvinden zonder telkens alles te moeten klasseren bij ontvangst), deert hem niet. De milieu-impact van al dat papier, doet hij af als een non-argument: dat lijkt hem niet Telenets voornaamste drijfveer.

Maar bovendien, dit milieu-akkefietje weegt volgens Luc Janssens niet op tegen zijn voornaamste argument:

De [papieren] aanrekening moet nog wel in een omslag en van bij de leverancier tot in mijn brievenbus geraken. Dat vervoer heeft naast een impact op het milieu, een maatschappelijke impact. Ik heb geen idee hoeveel werk 400 000 brieven opleveren, maar het lijkt me dat je hier toch een groepje postbodes van het stempelkaart weghoudt.

Telenet spaart 400 000 postzegels uit en op de arbeidsmarkt komen werkloze postbodes. Dus kort door de bocht, bespaart Telenet op kosten van de gemeenschap die werkloosheidsuitkeringen moet ophoesten. Wat is de sociale verantwoordelijkheid van een bedrijf?

→ Luc Janssens[1]

In Luc Janssens’ profiel lees ik dat hij zich bezig houdt met fotografie, wat ook te merken valt aan de hoge hoeveelheid-foto’s-tot-steekhoudende-argumentenratio van zijn opstel. Weet hij dan niet dat het fototoestel een asociale, ja zelfs duivelse machine is? Met één klik realiseert men zó volautomatisch hetzelfde — misschien zelfs een beter — resultaat als waar realistische schilders gemakkelijk een halve dag werk aan hebben. De egoïst spaart niet alleen verf uit (wat vanzelfsprekend de werknemers in de schildersverfindustrie niet ten goede komt), en dit op kosten van de gemeenschap die werkloosheidsuitkeringen moet ophoesten voor al die werkloze schilderkunstenaars van de realistische stroming. Bovendien publiceert hij zijn tekstje op het Web, waarmee hij zich blootstelt aan zijn eigen kritiek: wie een notitie wil maken op een papieren versie, moet de tekst eerst afdrukken; en de verspreiding van zijn schrijven gebeurt op de snelste, goedkoopste, minst arbeidsintensieve wijze. De hypocriete wrek! Waar blijft hij met zijn sociale verantwoordelijkheid?

Is het niet de sociale verantwoordelijkheid van iedere consument om voor handgemaakte producten te kiezen in plaats van werkvernietigende machine-producten, ongeacht het prijsverschil, en ongeacht het kwalteitsverschil? Moeten we er niet op letten dat onze voedingsproducten die op de velden groeien afkomstig zijn van handgeploegde velden, in plaats van met minder arbeidsintensieve tractoren? Is het niet de morele plicht van ieder bedrijf en ieder individu erover te waken dat al de goederen die we nodig hebben slechts met paard en kar — of per koerier te voet — tot bij ons gebracht worden, in plaats van met minder arbeidsintensieve (en snellere) transportmiddelen?

U hoeft geen diploma economie te hebben om te begrijpen dat deze redenering nergens op slaat. Mensen mét dergelijke diploma’s hebben er alvast reeds heel wat inkt over laten vloeien. Colin Clark en Jean Fourastié kwamen een halve eeuw geleden op de proppen met de theorie van de drie sectoren.[2] Het waren de verbeteringen (optimalisatie, automatisering) in de primaire sector (landbouw en grondstoffen) die de bloei van de secundaire sector (industrialisering) mogelijk maakten. En dankzij de optimalisatie en automatisering in de secundaire sector kwam er arbeid vrij voor de tertiaire sector of dienstensector. Ondertussen is de dienstensector al lang de belangrijkste sector in de geïndustrialiseerde wereld, en het aanbod van diensten wordt (dankzij optimalisatie en informatisering van de bestaande diensten) steeds uitgebreider. Deze evolutie ging bovendien gepaard met een verhoging van levenskwaliteit, meer sociale voorzieningen, een nieuwe bloei van cultuur, en humanisering van het steeds hoger-gekwalificeerd werk. Werner Sombart en Joseph Schumpeter wezen op het belang van “destructie” in dit verhaal van innovatie en vooruitgang: ze spraken van creatieve destructie.[3] De verouderde methoden, de achterhaalde productieprocedés, de bezorging van papieren facturen: als het niet verdwijnt, kan het nieuwe en het betere niet bloeien. Als iedereen met de oude methoden bezig is, blijft er niemand over om het op de nieuwe manier te proberen.

Natuurlijk gaat die evolutie niet zonder slag of stoot. Automatisering en vernieuwing gaan inderdaad meer dan eens gepaard met afdankingen en ontslagen. En die mensen zijn, jammer maar helaas, meestal niet de volgende dag inzetbaar bij de opkomende starterbedrijfjes en nieuwe industrieën. Vaak is bijscholing nodig. Dat is alvast de reden waarom de Vlaamse Overheid het systeem van opleidingscheques op poten heeft gezet. (Sorry, beste hobby-koks, maar die overheidssubsidies dienden niet voor een cursus “wokken: een kunst”. Als u wil wokken in uw vrije tijd, dan mag u dat gerust doen, maar u zult uw cursus zelf moeten betalen.[4])

Dagelijks beslissen consumenten en bedrijven hun contracten met bepaalde dienstverleners te beëindigen, en te kiezen voor goedkopere, betere, beter aangepaste, en vaak minder arbeidsintensievere alternatieven. Zo evolueert de economie. Ik weiger Telenet het kwalijk te nemen in dit proces haar steentje bij te dragen.

Referenties

Reacties

Reactie van Luc Janssens
Datum: maandag 2 augustus 2010, 16:03

Adhemar schrijft: “Met één klik realiseert men zó volautomatisch hetzelfde — misschien zelfs een beter — resultaat als waar realistische schilders gemakkelijk een halve dag werk aan hebben.

Reactie van Adhemar
Datum: maandag 2 augustus 2010, 16:55

Uw argument pro papieren facturen, dat ik in vraag stel, was niet dat die postbedeling traag is (alsof dat een voordeel zou zijn); het was dat die postbedeling arbeidsintensief is, en zo postbodes van de werkloosheid behoedt. Dat foto’s trekken (op film) en ontwikkelen trager is dan schilderen, doet dus niet ter zake: schilderen blijft arbeidsintensiever. Als je die redenering consequent doortrekt, kom je wel degelijk bij paard en kar en/of wandelende koeriers uit. Niet omwille van de traagheid van die transportvormen, maar omwille van hun arbeidsintensiviteit.

Moderne vormen van transport riepen trouwens bij hun introductie evenzeer weerstand op. (Die treinen rijden aan duizelingwekkende snelheden van tientallen kilometers per uur! Koeien langs de sporen zullen geen melk meer geven!)

U claimt een hoog Bruto Nationaal Geluk boven een hoog Bruto Nationaal Product te verkiezen. Waarom zou de verdere tertialisering van de economie (inclusief automatisatie van voorheen arbeidsintensieve activiteiten) dat Bruto Nationaal Geluk in de weg staan? Zoals ik zei, deze economische evolutie ging (tot nu toe alvast) gepaard met een verhoging van levenskwaliteit, meer sociale voorzieningen, een nieuwe bloei van cultuur, en humanisering van het steeds hoger-gekwalificeerd werk. En ik wil het lot van armen niet minimaliseren of romantiseren, maar “hier en nu

Reactie van Luc Janssens
Datum: maandag 2 augustus 2010, 17:30

U zou eens wat fotootjes in de doka moeten ontwikkelen en een illustrator in bijvoorbeeld de rechtszaal moeten bezig zien. Dan weet u wat het arbeidsintensiefste is. Ik volg uw redenering niet, ik ben er langer mee bezig maar het is niet arbeidsintensiever? De link tussen fotografie en schilderkunst is trouwens sinds de jaren 30 steeds vager geworden. (behalve in de fotoclubs).

Ter informatie ik fotografeer ook digitaal. Nee ik ben niet consequent. 😉

U schrijft: “Zoals ik hier zei, deze economische evolutie ging (tot nu toe alvast) gepaard met een verhoging van levenskwaliteit, meer sociale voorzieningen

Reactie van Hugo Bellens
Datum: vrijdag 17 september 2010, 19:11

Ik wil mijn aanrekening met de post blijven ontvangen. De eerste aanrekeniing heb ik niet per E-mail ontvangen maar ik krijg nu wel een boete van 7 euro. Ik wil die boete dus niet betalen

Schrijf een reactie

juli 2010
m D w d v Z Z
« jun   aug »
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Zoeken

Copyleft en copyright, Stijn “Adhemar” Vandamme, 2010. Sommige rechten voorbehouden.

Creative Commons Naamsvermelding Gelijk Delen Tenzij uitdrukkelijk anders vermeld, valt alle originele tekst, de opmaak, en alle andere content van gelijk welke vorm dat door Stijn “Adhemar” Vandamme gemaakt en op deze De toestand der dingen blog gepubliceerd is, onder de Creative Commons Naamsvermelding–Gelijk Delen versie 2.0 België licentie. Rechten op de afbeelding van de stripfiguur Adhemar rusten echter bij tekenaar Marc Sleen en Standaard uitgeverij. Reacties en trackbacks geplaatst via het blogsysteem blijven intellectuele eigendom — wat een lelijke, misleidende term, trouwens — van de verantwoordelijke reageerder. Door de reactie of trackback te plaatsen, geeft zo ’n reageerder Stijn “Adhemar” Vandamme echter wel eeuwigdurende toelating de reactie te publiceren. Zo gaat dat, nietwaar. Deze webpagina bestaat uit geldige xhtml 1.0 strikt; het uiterlijk heeft stijl met geldige css. De site is in overeenstemming met “No www”, klasse b. uris worden met opzet helder en extensieloos gehouden. De site is best te bekijken met uw ogen, en een browser naar keuze. Deze blog wordt bekrachtigd door WordPress, dat is een prachtig stukje software dat onder de gnu General Public License versie 2 vrijgegeven wordt. De vertaling gebeurde door WordPress Themes.