Gedachterstand

Moeilijk te geloven in deze moderne tijden van wetgevingsdrift en regulitis, maar ooit, lang geleden, was er een tijd waarin de eigenaar van een stuk grond daarmee kon doen wat hij of zij maar wilde. Het rechtsprincipe “cujus est solum, ejus est usque ad cœlum et ad inferos” gaf die eigenaar theoretisch het gebruiksrecht van alle ruimte boven zijn grond (tot in de hemel) en onder zijn grond (tot de diepste dieptes, het middelpunt van deze planeet). Dat rechtsprincipe sneuvelde echter pijlsnel met de opkomst van de luchtvaart; het had geen plaats in de moderne wereld. Dat voor een vlucht toelating gevraagd moet worden aan iedere eigenaar van ieder stukje grond waarover gevlogen werd? “Common sense revolts at the idea” oordeelde rechter William Douglas,^[3] en de wereld volgde.

Lees meer →

In een opiniestuk verdedigen Benno Barnard, Wim Van Rooy en Johan Sanctorum het hoofddoekenverbod. Scholen het recht geven een hoofddoekenverbod op te leggen, is in hun ogen slechts een zwakke en halfslachtige oplossing die de hete aardappel doorschuift. Het trio kiest voor de vlucht vooruit en pleit voor een algemeen hoofddoekenverbod verbod in de volledige publieke sfeer.^[1]

Lees meer →

Twee doden: twee agenten van de guardia civil, 25 en 28 jaar jong. Daarnaast verschillende gewonden. Dat is de trieste balans van een aanslag gisteren op de politiekazerne in Palmanova nabij Palma de Mallorca.^[1] De dag ervoor raakten 46 mensen lichtgewond bij een aanslag met een bomauto op een politiekazerne van Burgos. De aanslagen waren niet aangekondigd, en werden niet opgeëist. Toch rijzen er zware vermoedens dat de schuldigen bij de ETA gezocht moeten worden.

De guardia civil was in het verleden al regelmatig het doelwit van ETA-aanslagen, niet enkel omdat deze paramilitaire politie het centrale gezag van Madrid symboliseert, maar tevens omdat ze ervoor bekend staat Baskische linkse separatisten keihard aanpakt — tot op het randje van het toelaatbare en er vaak ook over. In de landelijke streken van Baskenland staat de guardia civil bekend voor haar machtsmisbruik, brutaliteit, willekeur en gebrek aan verantwoording. Wat dat betreft heeft de guardia civil een slechte reputatie hoog te houden: gelijkaardige excessen in het Andalusië op het einde van 19de eeuw, in de strijd tegen la Mano Negra, zijn vereeuwigd in de gedichten van Federico García Lorca. En onder de dictatuur van Francisco Franco kon ze zich helemaal “uitleven”.

Vanzelfsprekend veroordeel ik deze aanslagen. Ook guardias hebben ouders, familie, vrienden, vriendinnen. Ook zij hebben dromen voor de toekomst. Een toekomst die twee van hen nu is ontnomen. Ook hen komt het recht op leven toe. Dat de Spaanse overheid de Basken hun volkerenrechten miskennen, is geen gegronde reden om de paramilitaire politieagenten in dienst van die overheid hun mensenrechten te ontnemen.

Maar laat ook dit duidelijk zijn: ik steun de Basken in hun eisen voor democratie, zelfbeschikkingsrecht, autonomie, en territoriale taalrechten voor het Baskisch over het gehele grondgebied van Euskal Herria. En ik betwijfel ten zeerste of de gewapende strijd van de ETA bijdragen kan tot een beter, zelfstandiger statuut voor de Basken.

Lees meer →

Het hoofddoekendebat laait weer op. In Versailles heeft president Nicolas Sarkozy gezegd dat de burqa niet welkom is op het grondgebied van de Franse republiek.^[1] De directies van de Koninklijke Athenea van Antwerpen en Hoboken, twee van de weinige scholen in de buurt waar nog geen hoofddekselverbod geldt, willen vanaf volgend schooljaar ook een verbod invoeren.^[2] Echt geciviliseerd verloopt het debat niet: de verwijten worden vrolijk heen en weer geslingerd. Tegenstanders van het hoofddekselverbod op school (vooral ter linkerzijde) beschuldigen voorstanders van islamofobie en racisme^[3]; zij die de verdediging opnemen van de directies van de Athenea zien de pleiters voor een hoofddoekenverbodverbod^[4] als idioten die vol dhimmitude de vijfde colonne uitmaken van de dreigende islamisatie.^[5] Terecht wijst Bart De Wever (N-VA) erop dat linkse intellectuelen andere maten en gewichten hanteren voor de gevoeligheden en gebruiken van christenen en die van moslims.^[6] En terecht wordt de oproep van imam Nordin Taouil vrij algemeen bekritiseerd.^[7] Maar dat beslecht op zich de legitieme discussie niet. In de discussie spelen namelijk heel wat legitieme principes: scheiding van kerk en staat, burgerrechten, tolerantie, gelijkheid van man en vrouw, de rechten van werkgever en de vrijheid van het pedagogisch project van scholen. De evenwichtsoefening hiertussen is niet eenvoudig. Maar moeilijk gaat ook: dit is mijn visie.

De kleren maken de man of vrouw. Uiterlijkheden dragen, bewust of onbewust, een boodschap uit. Een petje en/of lintje in de Overpoortstraat wijst erop dat de drager lid is van een studentenvereniging; de kleuren ervan vertellen de kenners in één oogopslag bovendien welke studentenvereniging. Supporters van allerlei sportlui en -clubs verdedigen met trots hun kleuren met hun sjaals, hun truitjes en soms zelfs hun pruiken. Een ring waarschuwt dat pogingen om de drager te versieren tot mislukken gedoemd zijn; het hart begeert reeds een ander. Een kruisteken beklemtoont dat de drager christelijk is. Veiligheidsspelden en specifieke haartooi verraden een voorliefde voor punk. Met een habijt verkondigen nonnen en andere geestelijken hun geestelijkheid (en grappenmakers hun geestigheid). Kortom, kledij is een vorm van communicatie, en kan aangewend worden om de individuele identiteit mee uit te drukken en om meningen mee te uiten. Zo zijn er ontelbare T-shirts in omloop die, al dan niet subtiel, een politieke stellingname (“George W. Bush: International terrorist”) of een levensbeschouwelijke boodschap (“Jesus saves!”, “God hates fags!”) uitdragen.

Lees meer →

Gisteren heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg België veroordeeld in de rechtszaak van Richard Taxquet, die op 5 jaar geleden door een volksjury veroordeeld werd voor de moord op André Cools en de poging tot moord op Marie-Hélène Joiret. Het Europees Hof had twee grote bezwaren tegen dat assisenproces: een anonieme getuige werd niet gehoord, en de antwoorden op de schuldvragen werden niet gemotiveerd.^[1]

Ik ben een groot voorstander van juryrechtspraak. Ik ben er dan ook niet rouwig om dat de Belgische Grondwet garandeert dat

De jury wordt ingesteld voor alle criminele zaken, alsmede voor politieke misdrijven en drukpersmisdrijven

→ De Belgische Grondwet, art. 150^[2]

Door juryrechtspraak wordt een belangrijk stukje macht bij de Natie behouden, van wie zogezegd alle macht zou uitgaan.^[3] Je kunt slechts voor criminele zaken, politieke misdrijven en drukpersmisdrijven veroordeeld worden door een jury van min-of-meer-willekeurige medeburgers (peers); en niet door potentieel politiek benoemde beroepsrechters.

Lees meer →

Koningsfeest vandaag. De term is compleet misplaatst. Dat we nog steeds met z’n allen onderdanen van een koning zijn, is hoegenaamd geen aanleiding om te feesten.

Verschillende Amerikanen bekenden een maand geleden schrik te hebben van het idee dat iemand als Sarah Palin (Rep.–AK) one heartbeat away from the presidency zou kunnen zijn. Gelukkig voor hen worden democratische en republikeinse principes in de Verenigde Staten hoog in het vaandel gevoerd. Het volk heeft gesproken, en heeft in meederheid die schrikbarende mogelijkheid afgewend. Bij ons is prins Filip een hartslag van de troon verwijderd. Dat is toch ook geen hoopgevend toekomstperspectief. Maar zelfs een meerderheid van de bevolking kan deze toekomstige fataliteit niet afwenden. Om zijn troonsbestijging tegen te houden, is een Grondwetswijziging nodig (of een republikeinse revolutie).

Lees meer →