Gedachterstand

Twee decennia geleden, bij de groei van de Internet en de opkomst van online discussiefora, maakte Mike Godwin een rake vaststelling, die al snel bekend werd onder de naam “de wet van Godwin”:

As an online discussion grows longer, the probability of a comparison involving Nazis or Hitler approaches 1.

→ Mike Godwin

Ongeacht waar het debat over gaat, naarmate de discussie aansleept wordt de kans dat iemand de tegenstander met Hitler of zijn bewind vergelijkt, steeds meer een zekerheid. Hoewel de wet van Godwin enkel spreekt over online discussies, blijkt zij ook in andere debatten van toepassing te zijn. In 1953 bedacht de ethicus Leo Strauss voor dit type non-argument en drogreden, de term “reductio ad Hitlerum”. Over het algemeen wordt het het beledigen van de intellectuele tegenstander op dergelijke groteske manier aangewend om de aandacht af te leiden en te verdoezelen hoe zwak de eigen argumenten wel zijn. Vandaar dat soms vaststelling van Godwin omgevormd wordt tot een debatcriterium: wie zo’n groteske vergelijking met Hitler maakt, wordt uitgeroepen tot verliezer van de dialoog.

Lees meer →

Deze namiddag zong ik uit volle borst mee met de vele klassiekers op het 73e Vlaams Nationaal Zangfeest. Vlaanderens katholieke geschiedenis indachtig, valt het niet te verwonderen dat tussen het rijke repetorium aan volksliederen ook enkele liedjes met religieuze inslag te vinden zijn.

Onze Lieve Vrouw van Vlaanderen (Liefde gaf u duizend namen) is zo’n liedje. Het Marialied deed mij onwillekeurig terugdenken aan wandeltochten met de klas. Ik heb namelijk middelbaar onderwijs op een katholieke school genoten; en jaarlijks trokken we op bedevaart naar Dadizele. Versta: we wandelden langs landelijke wegen van Roeselare naar Dadizele, alwaar we een mis bijwonen moesten. Traditiegetrouw was die misviering was bijzonder saai, maar toch vormde de dagtocht in z’n geheel een welgekome afwisseling tussen de reguliere schooldagen. De mis werd traditioneel afgesloten met Onze Lieve Vrouw van Vlaanderen: de laatste tonen waren het signaal dat we de basiliek mochten verlaten. En dat we ons mochten uitleven in Dadipark, een (voormalige) groter-dan-gemiddelde speeltuin, of een kleinschalig pretpark, het is maar hoe je het bekijkt.

Lees meer →

Misschien is het jou ook al overkomen. Één of andere vereniging organiseert een lezing, een debat, een kwis, … Je wenst de activiteit bij te wonen, ze stond al lang in je agenda gepland. Het feestje vindt plaats een achterzaaltje van een café, niet onmiddellijk in de buurt. Je vertrekt op tijd; je kent de weg niet helemaal, en je weet niet hoe lang je er zult over doen. Je houdt er rekening mee dat de trein vertraging kan hebben; of als je met de wagen gaat: dat je in de file kan staan, dat er misschien een wegomlegging is, en dat je misschien enige tijd nodig zult hebben om een parkeerplaats te vinden. De verkeersgoden zijn je echter goed gezind: je komt mooi op tijd aan, een halfuurtje te vroeg zelfs. De leden van de organiserende vereniging zijn nog stoelen aan het plaatsen. Net na de soundcheck van de micro’s weerklinkt een heel ander geluid: je maag rammelt en knort. Je beseft dat je nog niet avondgegeten hebt; je hebt wel wat honger.

In die en andere omstandigheden ben je de waard maar wat dankbaar dat het café ook enkele snacks serveert: een spaghetti’tje, een croque monsieur, een croissant, of gewoon een boterham met smout en hesp. Correctie: je was hem daarvoor dankbaar. Niet langer: “No koffiekoeken for you” dit jaar.

Lees meer →

De baseline van N-VA luidt “Nodig in Vlaanderen, Nuttig in Europa”. Daarmee wil mijn partij benadrukken dat ze tegelijk Vlaams-nationalistisch en pro-Europees is. Is dat geen tegenstrijdigheid? Geen hypocriete houding? Nee hoor: we zien bevoegdheden het liefst beheerd door het bestuursniveau dat daar het best geschikt voor is.

Ik schreef eerder reeds over de vraag hoe men dan wel het optimaal beleidsniveau per bevoegdheid kan bepalen.^[1] Dogma’s als decentralisatie of centralisatie konden en kunnen daarbij niet het volledige antwoord zijn. Industrieën met industriële wereldspelers reguleren, doe je niet op gemeentelijk niveau; en over de aanleg van een fietspad aan de Kerkstraat verwacht ik geen gefundeerd debat en geïnformeerde beslissing op het hoofdkwartier van de Verenigde Naties.

Lees meer →

Deze tekst verschijnt vandaag in Den Borluut.

Barack Obama (Dem.–IL) is kleinzoon van een Keniaanse migrant die naar de Verenigde Staten trok. Nicolas Sarkozy (UMP) is de zoon van een Hongaarse migrant die zich in Frankrijk vestigde. Toch kan je bezwaarlijk beweren dat Obama geen Amerikaan is, of Sarkozy geen Fransman. In Frankrijk zwengelt Sarkozy zelf het debat aan over wat het begrip “Franse nationale identiteit” nu eigenlijk inhoudt, en daarin laat hij zijn eigen mening niet onbetuigd.^[1]

Enkele generaties geleden trokken Vlamingen en Italianen met duizenden naar Wallonië om er te gaan werken in de mijnen en de metaalindustrie. Afgaand op de familienamen, zijn hun afstammelingen toch vrij goed vertegenwoordigd in de huidige Waalse politieke elite.

Lees meer →

Moeilijk te geloven in deze moderne tijden van wetgevingsdrift en regulitis, maar ooit, lang geleden, was er een tijd waarin de eigenaar van een stuk grond daarmee kon doen wat hij of zij maar wilde. Het rechtsprincipe “cujus est solum, ejus est usque ad cœlum et ad inferos” gaf die eigenaar theoretisch het gebruiksrecht van alle ruimte boven zijn grond (tot in de hemel) en onder zijn grond (tot de diepste dieptes, het middelpunt van deze planeet). Dat rechtsprincipe sneuvelde echter pijlsnel met de opkomst van de luchtvaart; het had geen plaats in de moderne wereld. Dat voor een vlucht toelating gevraagd moet worden aan iedere eigenaar van ieder stukje grond waarover gevlogen werd? “Common sense revolts at the idea” oordeelde rechter William Douglas,^[3] en de wereld volgde.

Lees meer →